Jardin du Luxembourg: het park van de Rive Gauche
De Jardin du Luxembourg ligt in het zesde arrondissement, rond het Palais du Luxembourg waar tegenwoordig de Franse Senaat zetelt. Het park is aangelegd vanaf 1612 in opdracht van Maria de' Medici, die met het paleis en de tuin liet bouwen naar het voorbeeld van de Boboli-tuinen bij het Palazzo Pitti in haar geboortestad Florence. Die Italiaanse oorsprong is nog te herkennen in de strenge symmetrie rond het bassin en in de balustrade met beelden, ook al is de tuin in de loop van de eeuwen meermaals aangepast.
Het park meet ruim drieëntwintig hectare en combineert een Franse formele aanleg rond het paleis met informelere hoeken verderop, zoals een boomgaard met tientallen oude appelrassen en een bijenstal die al sinds de negentiende eeuw in gebruik is. Karakteristiek zijn de groene ijzeren stoelen die overal los in het gras en langs de paden staan: neem er gerust een mee naar een rustig plekje, dat is de gewoonte.
Poppenkast en bootjes op de vijver
Bij de ingang aan de Rue Vavin speelt het Théâtre du Luxembourg, een van de oudste poppenkasttheaters van Frankrijk, nog altijd voorstellingen met Guignol, in het weekend en tijdens schoolvakanties. Bij het grote achthoekige bassin voor het paleis verhuren standhouders sinds mensenheugenis houten zeilbootjes die kinderen met een stok op weg helpen over het water, een van de meest gefotografeerde taferelen van het park.
Verder in het park liggen tennisbanen, een jeu-de-boulesbaan, een bijenkast en een verzameling standbeelden van Franse koninginnen en andere historische vrouwen langs de balustrade rond het bassin. Het park wordt veel gebruikt door studenten van de nabijgelegen Sorbonne en door buurtbewoners, wat het een levendiger karakter geeft dan een zuiver toeristisch park.
Parc des Buttes-Chaumont: reliëf op een oude steengroeve
Het Parc des Buttes-Chaumont in het negentiende arrondissement is met bijna vijfentwintig hectare een van de grotere parken van de stad en wijkt qua vormgeving sterk af van de klassieke Franse tuin. Het werd in 1867 aangelegd op de plek van een uitgeputte gips- en kalksteengroeve, naar ontwerp van Jean-Charles Adolphe Alphand onder Napoleon III. Het resultaat is een heuvelachtig landschap met kunstmatige kliffen, grotten en een meer, in plaats van de gebruikelijke rechte lanen en symmetrische perken.
Het bekendste onderdeel is de Temple de la Sibylle, een rotonde geïnspireerd op de Tempel van Vesta in het Italiaanse Tivoli, die op een steile rots vijftig meter boven het meer troont en een van de beste uitzichtpunten over het noordoosten van Parijs biedt, tot aan Sacré-Cœur op heldere dagen. Om bij het eiland onder de tempel te komen, steekt u een houten hangbrug over die in 1867 door het bureau van Gustave Eiffel is ontworpen. Vlakbij zorgt een kunstmatige waterval met een grot van gietijzeren stalactieten voor een verrassend industrieel-romantisch effect, gebouwd in dezelfde periode als de rest van het park. Het reliëf maakt een wandeling hier fysiek pittiger dan in de meeste andere Parijse parken, met flinke hoogteverschillen, trappen en onverharde hellingen tussen de paden; voor rolstoelgebruikers, rollators of kinderwagens is dit minder geschikt dan de vlakke Jardin du Luxembourg.
Aan de rand van het park, aan de kant van de Rue Botzaris, ligt Rosa Bonheur, een populaire guinguette (buurtcafé met terras en dansvloer) waar Parijzenaars 's avonds en in het weekend samenkomen. Het is geen verplicht onderdeel van een bezoek, maar geeft een goed beeld van hoe het park ook als buurtplek functioneert, los van het toeristische uitzicht bij de tempel.
Andere parken die de moeite waard zijn
- Jardin des Tuileries: het formele park tussen het Louvre en de Place de la Concorde, met rechte lanen, bassins en beelden, en 's zomers een kermis met reuzenrad.
- Parc Monceau: een Engelse landschapstuin in het achtste arrondissement met een ronde zuilengalerij (de Naumachie), geliefd bij gezinnen uit de buurt en rustiger dan de grote toeristische parken.
- Promenade Plantée (Coulée verte): een aangelegde wandelroute op een voormalig spoorviaduct nabij de Bastille, minder bekend bij toeristen maar een aangename groene sluiproute door de stad.
- Bois de Boulogne en Bois de Vincennes: de twee grote bosgebieden aan weerszijden van de stad, elk vele malen groter dan de parken hierboven, met meren, fietspaden en in het geval van Vincennes een kasteel; geschikt voor wie een hele middag wil uittrekken buiten het centrum.
Deze parken liggen verspreid over de stad en lenen zich goed om te combineren met een wandeling langs andere bezienswaardigheden; een breder overzicht daarvan vindt u in bezienswaardigheden in Parijs voor een eerste bezoek.
Welk park past bij uw bezoek?
Reist u met kinderen of zoekt u een rustige plek dichtbij het centrum om even te zitten, dan is de Jardin du Luxembourg de logische keuze: vlak, overzichtelijk, met een poppenkast en bootjes, en op loopafstand van de Sorbonne en Saint-Germain-des-Prés. Zoekt u juist een minder toeristische plek met een uitgesproken landschap en een panorama over het noordoosten van de stad, dan past het Parc des Buttes-Chaumont beter, al vraagt dat wel wat meer conditie vanwege de hoogteverschillen.
Wie weinig tijd heeft en toch beide sferen wil proeven, combineert een ochtend in de Jardin du Luxembourg met een korte middagwandeling in de Jardin des Tuileries, dat op de route tussen het Louvre en de Place de la Concorde ligt en zich makkelijker laat combineren met een museumbezoek.
Openingstijden en toegang
Alle genoemde parken zijn gratis toegankelijk; een overzicht van meer gratis plekken in de stad staat in gratis bezienswaardigheden in Parijs. De openingstijden wisselen door het jaar heen, omdat de stad ze elke twee weken aanpast aan zonsopgang en zonsondergang. De Jardin du Luxembourg opent doorgaans rond 7.30 tot 8.15 uur en sluit, afhankelijk van het seizoen, tussen 16.30 uur in de winter en 21.30 uur in de zomer.
Het Parc des Buttes-Chaumont opent het hele jaar door om 7.00 uur; de sluitingstijd verschuift eveneens met het seizoen, en tijdens de zomerperiode, doorgaans van begin juli tot begin september, blijft het park tot middernacht open. Wilt u de rust van vroeg in de ochtend, kom dan vlak na openingstijd; tegen het einde van de middag en in het weekend zijn beide parken het drukst, vooral bij mooi weer.
De dichtstbijzijnde metrostations zijn Odéon, Notre-Dame-des-Champs of Saint-Sulpice voor de Jardin du Luxembourg, en Buttes-Chaumont of Botzaris voor het gelijknamige park; praktische informatie over kaartjes en het Navigo-systeem vindt u in metro en vervoer in Parijs.
