Drie redenen om naar Meaux te reizen
Meaux ligt op zo'n 40 kilometer ten oosten van Parijs, aan een lus van de Marne, en combineert drie redenen om er een dag naartoe te reizen. De gotische kathedraal Saint-Étienne domineert het silhouet van de stad met een bouwgeschiedenis van ruim drie eeuwen. Rond de stad wordt de Brie de Meaux gemaakt, de kaas die aan het begin van de negentiende eeuw tot 'koning der kazen' werd uitgeroepen. En aan de rand van de stad, op de plek waar in september 1914 de Eerste Slag om de Marne werd uitgevochten, staat het Musée de la Grande Guerre, een van de grootste Eerste Wereldoorlog-musea van Europa. De drie zijn met een korte wandeling of fietsrit met elkaar te verbinden, wat van Meaux een compacte maar inhoudelijk rijke dagtrip vanuit Parijs maakt.
De kathedraal Saint-Étienne: een onvoltooide reus
De bouw van de kathedraal begon rond 1175 met het koor en duurde, met onderbrekingen, tot in de zestiende eeuw: ruim drie eeuwen werk aan één gebouw. Die lange bouwtijd is binnen aan de architectuur af te lezen. Het koor en het noordelijke dwarsschip tonen het strenge, vroeggotische Soissons-type uit het begin van de dertiende eeuw, terwijl de noordtoren en het westelijke deel van het schip pas in de vijftiende en zestiende eeuw in de uitbundigere flamboyante stijl werden voltooid. Net als bij veel middeleeuwse kathedralen bleef het bouwplan onafgemaakt: de westgevel is duidelijk asymmetrisch en de zuidtoren kreeg nooit de spits die er oorspronkelijk gepland stond, waardoor een voorlopige oplossing definitief werd. Qua opzet en schaal wordt de kathedraal vaak vergeleken met de Notre-Dame van Parijs, al trekt Meaux veel minder bezoekers en loopt u er zonder wachtrij naar binnen.
Meaux dankt zijn bekendste bisschop aan de zeventiende eeuw: Jacques-Bénigne Bossuet, hofprediker onder Lodewijk XIV en bekend als 'de Adelaar van Meaux', bestuurde het bisdom van 1681 tot zijn dood in 1704. Op eigen verzoek werd hij begraven aan de voet van het hoogaltaar. Toen zijn grafsteen in 1724 tijdens verbouwingen werd verplaatst, bleef de kist zelf ongemoeid; waarschijnlijk is dat de reden dat zijn resten de Revolutie doorstonden, terwijl elders in de kathedraal wapenschilden wel werden weggehakt. In het schip herinneren twee monumenten aan hem, waarvan het meest imposante, een piramidevormige compositie in wit marmer, in 1911 werd ingehuldigd. Achter de kathedraal ligt het voormalige bisschoppelijk paleis met de Jardin Bossuet, een zeventiende-eeuwse tuin waarvan de plattegrond de vorm van een bisschopsmijter volgt; het ontwerp wordt in de volksmond aan tuinarchitect André Le Nôtre toegeschreven, al is dat nooit met documenten bevestigd.
De kathedraal is dagelijks gratis te bezichtigen buiten de misvieringen, doorgaans van 9.00 tot 12.00 uur en van 14.00 tot 17.00 uur, in de zomer tot 18.00 uur. Voor een groepsbezoek of de actuele misroostering belt u vooraf met de parochie.
Brie de Meaux: de kaas die 'koning der kazen' werd genoemd
Brie de Meaux is sinds 1980 een AOC en sinds 2009 een AOP, gemaakt van rauwe koemelk in een schijf van 36 tot 37 centimeter doorsnee, met een rijping van minimaal vier weken. Dat is aanzienlijk groter dan de Brie de Melun (27 tot 28 centimeter, vijf weken rijping, een steviger en meer uitgesproken smaak) en de veel kleinere, niet-beschermde Brie de Coulommiers (15 tot 20 centimeter). De Brie de Meaux zelf heeft een strogele kleur en een mildere, romige smaak dan zijn stadsgenoten uit Melun.
Aan de faam van de kaas kleeft een bekend verhaal uit 1815. Op het Congres van Wenen, waar Europa na de val van Napoleon opnieuw werd verdeeld, liet de Franse diplomaat Talleyrand tientallen kazen uit heel Europa proeven aan de aanwezige gezanten van dertig landen. De Brie de Meaux zou daarbij unaniem zijn verkozen tot 'koning der kazen', een reputatie die de kaas sindsdien nooit meer heeft verloren.
Waar u de kaas kunt proeven
In Meaux en omgeving kunt u de kaas op verschillende manieren van dichtbij meemaken:
- De Maison du Brie de Meaux organiseert in het weekend begeleide proeverijen, doorgaans op zaterdag en zondag om 11.00 en 16.00 uur; reserveer online.
- De Société Fromagère de Meaux biedt rondleidingen op zaterdag om 9.00 en 14.30 uur.
- Fromagerie de Meaux Saint-Faron ontvangt groepen van dinsdag tot en met zaterdag, met een proeverij aan het einde van het bezoek.
- Op de zaterdagmarkt in de Halle au Marché staan boerderijen zoals Fromagerie Ganot met kaas rechtstreeks van eigen productie.
Neem bij twijfel over data en groepsgrootte vooraf contact op, want de meeste rondleidingen werken met een minimumaantal deelnemers of vaste tijdsloten.
Musée de la Grande Guerre: de Marne van dichtbij
Het Musée de la Grande Guerre du Pays de Meaux staat aan de rand van de stad, symbolisch aan de voet van het Amerikaanse herdenkingsmonument voor de gevechten aan de Marne van 1914 en 1918. De basis van de collectie legde Jean-Pierre Verney, een verzamelaar en kenner van de Eerste Wereldoorlog, die zijn levenswerk overdroeg aan de gemeente Meaux; sindsdien is de collectie via schenkingen en aankopen verder gegroeid. Op zo'n 3.000 vierkante meter ziet u geweren, mitrailleurs, meer dan tweehonderd complete uniformen, affiches, briefkaarten en tekeningen, aangevuld met groot materieel: een Blériot XI-2 en een Spad XIII, twee Berliet-vrachtwagens en een Parijse taxi van het type Renault G7. Die laatste verwijst rechtstreeks naar de 'taxis van de Marne', de Parijse taxichauffeurs die in september 1914 werden opgeroepen om versterkingen naar het front te rijden tijdens de Eerste Slag om de Marne, die zich in de vlakten rond Meaux afspeelde en het Duitse offensief richting Parijs tot stilstand bracht.
In 2026 is het museum het hele jaar dagelijks open van 9.30 tot 18.00 uur, met dien verstande dat de kassa om 17.00 uur sluit en de vaste tentoonstelling om 17.45 uur. Het museum is dicht op 1 januari, 1 mei en 25 december, en houdt daarnaast van medio augustus tot begin september een sluiting van drie weken aan voor onderhoud. Een volwassen toegangskaart kost 12 euro, het gereduceerde tarief is 9 euro, en wie doordeweeks na 16.30 uur binnenkomt, betaalt 5 euro. Een gezinsformule van 30 euro dekt twee volwassenen en twee kinderen tot 18 jaar, met 2 euro per extra kind. Toegang is gratis voor kinderen tot 8 jaar, voor bezoekers met een beperking en hun begeleider, en op de eerste zondag van de maand, behalve het eerste weekend van september.
Praktisch: Meaux vanuit Parijs bereiken
Meaux ligt op zo'n 25 minuten treinreizen van Gare de l'Est in Parijs, met de Transilien-lijn P, die overdag meerdere keren per uur rijdt. Omdat er periodiek werkzaamheden aan het spoor plaatsvinden, is het raadzaam de actuele dienstregeling vlak voor vertrek te checken. Meaux valt binnen het reisgebied van Île-de-France, zodat u met een gewoon vervoerbewijs reist en geen apart regionaal kaartje nodig hebt.
Vanaf het station is het een wandeling van tien tot vijftien minuten naar de oude binnenstad, waar de kathedraal, het bisschoppelijk paleis en smalle straatjes met vakwerkhuizen dicht bij elkaar liggen. De Marne maakt hier een lus rond het centrum en de aangrenzende wijk Marché; een wandeling langs de kade laat de stad vanaf het water zien. Het museum ligt verder van het centrum, aan de andere kant van de rivier, en is vanaf het station het best met een korte busrit of taxi te bereiken.
Voor wie op zoek is naar meer dagtrips in dezelfde streek: Provins, eveneens in Seine-et-Marne, is een compleet bewaarde middeleeuwse stad die met dezelfde treinlijn te bereiken is, zie Provins, middeleeuwse stad bezoeken. Een breder overzicht van bestemmingen rond Parijs vindt u in de mooiste dagtrips vanuit Parijs.
